Patrijs - verslag

Patrijs 2018

In 2018 heeft het project Patrijs van de Vogelwerkgroep een enorme vaart gekregen mede door de Provincie Gelderland. Er is geld beschikbaar gesteld voor o.a. weidevogels en akkervogels, waaronder de Patrijs. De uitvoering kwam in handen te liggen van Landschapsbeheer Gelderland en samen met lokale verenigingen is geprobeerd om in diverse gemeenten in Gelderland tellingen te organiseren.

Ook in Berkelland is dit gebeurd en op de eerste informatieavond eind 2017 waren ruim 60 mensen gekomen. Mensen met verschillende achtergronden, maar allemaal begaan met de natuur en in het bijzonder de Patrijs. Ook leden van onze Vogelwerkgroep waren aanwezig en vervolgens kon men zich opgeven als teller. Er waren ruim 50 tellers, die eind februari via SOVON nog een praktijkles kregen van Frank Majoor in Olden Eibergen.

Deelnemers kregen een geluidsboxje en konden de roep van de Patrijs afspelen om op deze wijze Patrijzen op te sporen. Ook was er instructie om de waarnemingen in te voeren. In het voorjaar zijn er diverse bezoeken gebracht aan verschillende gebieden in Berkelland. De bezochte gebieden beslaan ongeveer 2/3 deel van geheel Berkelland en we hebben daarmee een behoorlijk inzicht in het aantal Patrijzen. Natuurlijk speelt mee dat niet alle tellers even ervaren waren en zijn ook niet alle gebieden even intensief bezocht. Maar toch komt er een behoorlijk beeld naar voren. Op basis van de gemelde waarnemingen kunnen we aannemen, dat er ongeveer 30 paar Patrijzen zijn.

Er zijn inmiddels ook meldingen binnen van koppels met jongen en we blijven dit najaar ook waarnemingen verwerken. Komend voorjaar zal er met de tellers nog een avond belegd worden om ook in 2019 een vervolg te geven aan deze (eerste) inventarisatie van Patrijs in geheel Berkelland. De coördinatie is inmiddels overgedragen aan de Vogelwerkgroep en Henk Leever heeft deze taak op zich genomen. Bij hem kun je ook terecht voor vragen of meldingen: henkenjantine@hotmail.com of telefoon 06-51314562.

Naast de tellingen wordt er met name door de Vereniging Agrarisch Natuurbeheer (VAN Berkel en Slinge) veel energie gestoken in het verbeteren van het biotoop. Dit doet men o.a. door het aanleggen van akkerranden en overhoekjes. Landeigenaren kunnen hier een vergoeding voor krijgen van ca. € 1800,- per ha. We krijgen daarmee een kleurrijker en gevarieerder landschap waar de akkervogels van kunnen profiteren, waaronder de Patrijs. Daarnaast biedt deze lappendeken van akkerranden en overhoekjes een prachtig beeld op voor de bezoekers. Of alle inspanningen zullen leiden tot een behoud van de Patrijs is natuurlijk de vraag, maar niets doen is geen optie.

Op bijgaand kaartje zijn de rode stippen waargenomen paartjes en de blauwe en paarse stippen eenmalige waarnemingen

Patrijs 2017

In de twee proefgebieden (omgeving Havelandweg Rekken en Olden Eibergen/Hupsel) is het aantal patrijzen niet afgenomen. In Rekken 2-3 paar en Olden Eibergen/Hupsel 7-8 paar. Door de aanleg van de N18 is er tijdelijk meer grond met onkruiden beschikbaar wat een belangrijke voorwaarde is voor een goed biotoop voor de patrijs. Met de herinrichting rondom de N18 zijn er ook nieuwe kansen om het biotoop voor de patrijs te verbeteren. Daar is in 2017 veel inspanning voor geleverd. Samen met Gemeente Berkelland, de kavel commissie N18, en de VAN hebben we extra mogelijkheden gerealiseerd voor overhoekjes. Verder heeft de Gemeente Berkelland mede dankzij onze inbreng gezorgd voor een meer natuurlijk bermbeheer. Hierdoor komen er meer kruidenrijke bermen, die later gemaaid worden en ook daar kan de patrijs van profiteren. Daarnaast zorgt de Provincie Gelderland met o.a. Landschapsbeheer Gelderland voor (financiële) bijdragen om meer geschikte biotopen te krijgen voor de boerenlandvogels, waaronder de patrijs.

Voor de cursus patrijzen tellen hebben zich 58 mensen opgegeven.(georganiseerd door Landschapsbeheer Gelderland ism agrarische collectieven, waarbij nu ook de VWG betrokken is)

In Berkelland zijn afgelopen jaar 49 randen met een totale opp. 6,4 ha. aangelegd.

Patrijs 2015/2016

Foto: Willy Smeenk

De vogelwerkgroep Berkelland heeft samen met de Vereniging Agrarisch Natuurbeheer Berkel en Slinge (VAN) en met de lokale WBE’s (WBE Berkelstreek en WBE Rekken e.o) in oktober 2015 een plan opgezet om de patrijs voor Berkelland te behouden. 

Aanleiding vormt enerzijds de dramatische achteruitgang van het aantal broedparen en anderzijds een hoopvol project: Samen voor de patrijs in Aalten. Bij dit project is met gerichte maatregelen vanaf 2013 de achteruitgang gestopt en is er zelfs sprake van een toename. In feite willen we dit project ook toepassen in onze gemeente.
Met de bovengenoemde partijen is afgesproken, dat we starten in twee gebieden.

Gebied 1 in omgeving Rekkense Binnenweg/Havelandweg tussen Eibergen en Rekken (zie kaartje)

Gebied 2 in omgeving van pompstation Vitens in Olden Eibergen (zie kaartje)

We monitoren deze gebieden en hebben ook informatie over de huidige stand. Gebied 1 zal worden begeleid door Gerrit Stomps en Cees van Beinum en gebied 2 door Jan Borckink en Henk Leever.

De maatregel die we nemen is het creëren van kruidenrijke overhoekjes. Landeigenaren worden benaderd om een deel van akkers beschikbaar te stellen om in te zaaien met zaadmengsels. Deze zaadmengsels worden in het voorjaar 2016 gezaaid onder verantwoordelijkheid van de VAN. Zij regelen ook de loonwerker en wikkelen de kosten af. Voor de landeigenaar is een vergoeding beschikbaar van € 0,10 per m2 (€ 1000,- per ha). We willen een soort lappendeken maken met overhoekjes. Dat is niet alleen gunstig voor de patrijs, maar ook andere akkervogels profiteren en insecten. Daarnaast zal de landschappelijke waarde vergroot worden door o.a. de bloemen in het zaadmengsel en dit zal weer een positieve bijdrage leveren aan het toerisme in onze regio.


Foto: Willy Smeenk

Zoals gezegd starten we in twee gebieden, die wellicht later uitgebreid kunnen worden bij voldoende succes en bij voldoende ondersteuning. Leden van de vogelwerkgroep kunnen alle waarnemingen van de patrijzen in Berkelland doorgeven via waarnemingen.nl. Leden die vragen hebben of ook mee willen werken in het project kunnen contact opnemen met Henk Leever, die namens de vogelwerkgroep coördinator is. Tel. nr: 0545-261531 of 06-51314562